Energiek Landschap Vlaamse Ardennen

(update oktober 2021)

De knotmarathon

Tijdens 5 momenten in de Vlaamse Ardennen tonen we het beheer van houtkanten en knotbomen. We demonstreren hoe je dit snel, veilig, efficiënt en op grotere schaal kan uitvoeren door middel van enkele gespecialiseerde machines en werken hiervoor samen met ervaren landbouwers. We bespreken ook wat er kan gebeuren met het hout. De demo's vinden plaats op volgende data:

  • In Brakel op maandag 29 november (knotbomen)
  • In Gavere op dinsdag 30 november (knotbomen)
  • In Oudenaarde op woensdag 1 december (knotbomen)
  • In Geraardsbergen/Lierde (op de gemeentegrens) op donderdag 2 december (houtkant)
  • In Wortegem op vrijdag 3 december (knotbomen)
  • Meer info over de locaties, parking en bereikbaarheid vind je hier. 

Op twee locaties zullen burgers gratis knotwilgpoten kunnen afhalen na reservatie (Brakel en Oudenaarde). Geïnteresseerden zijn welkom vanaf 14u en bieden we naast een toelichting van de werken een drankje aan.

 

Deze demo’s kaderen binnen het project Energiek Landschap Vlaamse Ardennen waarbij het regionaal landschap lokale besturen en belangengroepen sensibiliseert voor biomassaverbrandingsinstallaties, gevoed door houtsnippers uit landschapsbeheer.

 

Ook jij bent welkom voor een praatje en een drankje!

Kalender knotmarathon Energiek Landschap Vlaamse Ardenne

Affiche knotmarathon -Energiek Landschap Vlaamse Ardennen

 

Het project Energiek Landschap Vlaamse Ardennen

Nog tot 30 april 2022 loopt het project Energiek Landschap Vlaamse Ardennen. Het is gestart vanuit de ambitie om in een aantal publieke gebouwen verwarmingsketels op lokaal geoogste houtsnippers te installeren. Tegelijk wou het project ook een snipperketen met landbouwers op poten zetten, zodat die tegen vergoeding snippers uit landschapsbeheer aan de gemeenten voor hun ketels konden leveren.

Toch loopt het minder goed dan verwacht. Gemeentebesturen stonden weliswaar open voor de plaatsing van biomassaketels, maar de zoektocht naar geschikte locaties botste vaak op drie obstakels:

  • Er zijn geen geschikte gebouwen met een constante en voldoende hoge warmtevraag die de investering van zo'n ketel rechtvaardigen.
  • Er zijn wel geschikte gebouwwen, maar de stookruimte (vaak op gas) werd minder dan tien jaar geleden gerenoveerd en vervanging is dus nog niet aan de orde.
  • De totaalinvestering, inclusief bijkomende infrastructuurwerken aan de gebouwen waarin de ketels dienen geplaatst, valt bijzonder hoog uit.

Op dit moment loopt nog één kosten-batenstudie voor een verwarmingsketel in een groot rust- en verzorgingstehuis in Geraardsbergen. De resultaten daarvan worden in het najaar van 2021 verwacht.

Het opzetten van een snipperketen in Zuid-Oost-Vlaanderen wordt bemoeilijkt door de afwezigheid van een agrobeheergroep - een groep landbouwers die aan landschapsbeheer doen wanneer hun eigen werkzaamheden dat toelaten - die mee kan helpen trekken. Bovendien is het produceren van kwaltitatieve snippers zonder afzet (bij gebrek aan ketels) weinig motiverend.

 

Quick-scans houtige biomassa

Tijdens het project inventariseerden we het natuurlijke kapitaal aan knotbomen en houtkanten in de negen deelnemende gemeenten. Op basis daarvan kon een ruwe inschatting gemaakt worden van de aanwezige biomassa die vrijkomt uit cyclisch beheer van houtkanten en knotbomen.

De rapportages van de negen deelnemende gemeenten kan je via onderstaande links terugvinden:

 

Nieuwe accenten in het project

Omdat de scope van het project wijzigde door hogergenoemde ervaren obstakels, wordt nu voornamelijk op sensibilistatie en demosntratie ingezet en worden nieuwe mogelijkheden uitgetest voor cyclisch landschapsbeheer, met focus op (toekomstige) snipperproductie.

 

Gratis gebruik van een hakselaar door landbouwers
Zo werden afgelopen winter twee demonstraties met de provinciale hakselaar uit De Gavers gehouden voor een publiek van landbouwers en gemeentearbeiders. Deze landbouwers (13 in totaal) kregen daarna de mogelijkheid om de machine-met-kipbak uit te lenen voor het beheer van hun houtkanten. Dat gebeurt tijdens de weekends. Vijf landbouwbedrijven leenden de hakselaar gedurende zes weekends samen uit. Het systeem krijgt navolging in het najaar.
Voorwaarde is dat de gebruiker een voldoende zware trekker bezit om de machine te vervoeren en aan te drijven, in een straal van 10 km rond De Gavers in Geraardsbergen woont én een demo met de do's-and-don'ts volgt. Er worden in het najaar nieuwe demonstratiemomenten georganiseerd.

 

demonstratie hakselaar

 

Groepsaankoop knotten

Tijdens de winter van 2021-2022 biedt het Regionaal Landschap Vlaamse Ardennen de inwoners van Erpe-Mere, Brakel, Sint-Lievens-Houtem, Lierde, Kluisbergen en Geraardsbergen de mogelijkheid mee te stappen in een groepsaankoop voor het knotten van knotbomen die dringend aan onderhoud toe zijn.

 

Wat is dringend onderhoud?

Hieronder verstaan we knotbomen die een knotbeurt kunnen gebruiken. Hierdoor verhinderen we dat de takken te zwaar waardoor het gevaar bestaat dat deze dreigen open te scheuren en afsterven.

 

Wanneer kom jij in aanmerking?

Als je minstens vijf dergelijke knotbomen hebt in of langs je wei of akker en er een rupskraan bij kan. De knotbomen zijn minstens zeven jaar niet geknot.

 

Wanneer gaat de groepsaankoop door?

Als we in de deelnemende gemeenten minstens dertig knotbomen kunnen knotten, gaat de groepsaankoop door. Afhankelijk van de weersomstandigheden zullen de knotwerkzaamheden plaatsvinden tussen 15 november 2021 en 15 maart 2022.

 

Wat gebeurt er met de takken?

Al het hout wordt volledig verhakseld tot houtsnippers, ook de delen die dik genoeg zijn om in je kachel te verbranden. Het hakselen en afvoeren van de snippers zit in de prijs verrekend.

 

Wat mag dat kosten?

Eén knotboom knotten kost 73 euro (incl. btw). Die kost wordt voor jou verminderd dankzij een eenmalige premie van het Regionaal Landschap Vlaamse Ardennen (€ 10,00) gecombineerd met de gemeentelijke of stedelijke knotsubsidie.

 

Wat moet jij doen?

Ons contacteren via onderstaande mogelijkheden. Wij komen graag langs om te kijken of jouw bomen in aanmerking komen. Als je aan de voorwaarden voldoet, contracteren wij de knotters en handelen we alle administratie af.

 

Opgelet!

Het Regionaal Landschap werkt ook samen met de knotteams via Goed Geknot (www.goedgeknot.be). Dit zijn groepen vrijwilligers die in ruil voor het brandhout bomen gratis komen knotten. Omdat de vraag naar knotten veel hoger is dan onze teams aankunnen kan het zijn dat jouw aanvraag via Goed Geknot niet behandeld wordt. Knotteams laten bovendien het resthout op een hoop achter, waarna je zelf voor de verwerking instaat.

Het systeem van groepsaankoop staat volledig los van de werking van onze knotteams.

 

Contact!

Stuur jouw aanvraag vóór 15 december 2021 naar jeroen.vanhee@rlva.be of bel 055/20.72.65.

Geef de locatie van de bomen aan op luchtfoto of plan, of mail het nummer van het kadastraal perceel waarop de bomen zich bevinden. Stuur liefst duidelijke foto’s mee van de bomen. 

 

 

(Herstel)aanplantingen
In de winter van 2021-2022 willen we enkele lange ononderbroken stroken houtkant of knotbomen aanplanten langs (veld)wegen. Het idee is dat ze zo op termijn makkelijk beheerbaar / oogstbaar zijn en dat dat kan op een kostenefficiënte manier qua inzet van machines, mensen, verplaatsing en tijd.
Die stroken kunnen zowel op openbare als particuliere gronden gelegen zijn. De subsidieratio is 80% voor levering van plantsoen en aanplant zelf.

Beheerplanning
In Lierde, Brakel en Sint-Lievens-Houtem wordt een klimaatbestedig beheerplan gemaakt, op maat van de vraag van de gemeente, met de gemeentelijke cyclisch te beheren KLE's.

Vorming rond het aanwenden van lokaal geoogste biomassa voor verwarming
We organiseren een participatieve halvedagvorming rond het aanwenden van lokale biomassa voor energie. En dit voor omgevingsambtenaren, politici en vertegenwoordigers van de betrokken sectoren, op dinsdag 14 september 2021 (vm) in Ronse. De opleiding wordt verzorgd door Inverde en is gratis.

 

Heb je interesse in een van deze onderdelen? Stuur ons een bericht, of bel ons op!

 

Meer info

Gus Van Hoeck (gus[punt]van[punt]hoeck[at]rlva[punt]be of op het nummer 055/ 20 72 65.

Jeroen Vanhee (jeroen[punt]vanhee[at]rlva[punt]be of op het nummer 055/ 20 72 65.

 

Met de steun van ELFPO