Het Project

logo vuur doet levenVlaamse Ardennen, 2020 Zes bijzondere houtgestookte ovens zijn gerestaureerd volgens de regels van de kunst en stookklaar. Een levendig netwerk van bakoveneigenaars wisselt kennis en materiaal uit. Meer en meer andere eigenaars van ovens hebben zich hierbij aangesloten. Rond iedere bakoven heerst een bedrijvigheid van mensen die graag bakken, koken, stoken, hout kappen, bussels maken... Plaatselijke boeren leveren graan, gemalen in de molen even verderop. Hout komt uit het bos ernaast, de broden vinden hun weg in de buurt. Groepen bezoekers, groot en klein, delen in het werk, de kennis en de baksels. De verzamelde kennis en herinneringen zijn voor iedereen toegankelijk via een databank. Er zijn feesten rond de houtoven met geutelingen of mattentaarten met veel buren en toeristen en genoeglijke avonden met enkele mensen, verhalen en veel stiltes terwijl de broden bakken. Het project ‘Vuur doet Leven!’ wil dit alles tegen 2020 realiseren. ‘Vuur doet Leven!’ is een initiatief van Regionaal Landschap Vlaamse Ardennen en Vormingplus Vlaamse Ardennen-Dender.

De ovens

Heb je een houtoven of wil je er een herstellen of bouwen, meld je aan bij Regionaal Landschap Vlaamse Ardennen (Regionaal Landschap Vlaamse Ardennen – tel. 055/207265 – info@rlva.be – Griet Dewitte en Anne Hollevoet).

 

Activiteiten

Wie de knepen van het kappen, stoken, bakken... wil kennen, kan terecht bij Vormingplus. Er staan allerlei cursussen op stapel, zie www.vormingplus-vlad.be. Je vindt ze ook terug in de activiteitenkalender. Wil je een handje toesteken bij houtovens van anderen, volg ‘Vuur doet Leven!’ op facebook. We publiceren geregeld activiteiten die openstaan voor alle geïnteresseerden.

Een kort verslag van enkele voorbije activiteiten geeft je een idee van wat je kan verwachten:

Over granen en meel op 8/09 in Zottegem
activiteit vuur doet levenWe kregen die dag een uitgebreide uitleg over de geschiedenis van het graan, over graansoorten, over meel en bloem en over zuurdesem: de geschiedenis, de soorten, de kwaliteiten…
De dag werd afgerond met een bezoek aan de staakmolen van Rullegem. Daar aten we samen in openlucht. De wieken werden opgetuigd en de molenaar gaf uitleg over de windmolen. Op het terrein is recent ook een rosmolen gebouwd en een stevig boerenpaard trok de molen in beweging. Alle deelnemers kregen ondertussen de kans een deeg met zuurdesem aan te maken en te kneden. Op het einde kon iedereen proeven van vers en nog warm brood besprenkeld met olijfolie en zeezout en trots met een eigen broodje naar huis vertrekken.

Bak eens een zuudesembrood op 13/10 te Opbrakel
De workshop was een combinatie van theorie en praktijk. Elke deelnemer kon aan de slag met een kom meel en desem. We leerden o.a. de knepen van het vak bij het kneden zelf. Tijdens het rijzen van het deeg werd er buiten, lekker in het zonnetje, uitleg gegeven over het wel en wee van het bakken met zuurdesem. Veel deelnemers hadden best al wat ervaring waardoor er veel bruikbare tips werden uitgewisseld. Het bakken van de broden gebeurde uiteindelijk in een houtgestookte oven.

Workshop takken busselen op 27/10 in Ename
Tijdens een wandeling door Bos ’t Ename kregen we uitleg over de geschiedenis van het bos en over de cultuurhistorische aspecten van hakhoutbeheer. Merkwaardig hoe mensen in vroeger tijden gebruik maakten van alles wat het bos te bieden had en hoe elk takje van pas kwam! We trokken ook het bos in met verschillende houten en metalen bindpaarden. En tenslotte werd er gedemonstreerd hoe we een boom kunnen vellen met handmateriaal en kreeg iedereen de kans dit uit te proberen.

Tussen molens en ovens op 24/11 in Maarkedal
We kregen rondleiding in de Kasteelmolen van Schorisse en het grote waterrad werd in beweging gezet. De molen maalt nog gerst voor enkele landbouwbedrijven. We stapten langs de Molenbeek die duidelijk verlegd werd om de molenvijver van voldoende water te voorzien. Er werd verteld over het verdwenen kasteel van Schorisse, de inheemse zwarte populier, de typische knotbomen en kaphagen van de streek, het belang van graan- en aardappelteelt om de bevolking te voeden, de Bossenaeremolen en het indrukwekkende erfgoedlandschap aan de Hollebeek. Onderweg stonden we even stil bij een viertal bakhuizen. Eindpunt van de wandeling was Hofke ter Musse in Etikhove waar de deelnemers konden kennismaken met materiaal dat voor de bakoven werd gebruikt; de oven was warmgestookt, het was er zeer gezellig.

 

Bakovennetwerk: doe mee!

vuur doet leven

Wil je op de hoogte blijven of meewerken aan het project 'Vuur doet Leven!' ? Vul dan je gegevens in via deze link en laat weten welke bijdrage je wil leveren.
Je kunt 'Vuur doet Leven' ook volgen via https://www.facebook.com/VuurDoetLeven

 

 

Boek

De provincie Vlaams-Brabant en het Museum voor Oudere Technieken schreven ‘Bouwen om te bakken’, een praktische handleiding voor het gebruik, de bouw of de restauratie van authentieke bakovens. Meer informatie hierover op www.vlaamsbrabant.be/bakovens. Je kunt het boek ook aanschaffen op het RLVA-secretariaat, bel eerst voor een afspraak.

 

contact

Regionaal Landschap Vlaamse Ardennen – tel. 055/207265 – info@rlva.be – Griet Dewitte en Anne Hollevoet
Vormingplus Vlaamse Ardennen-Dender – tel. 09/3302130 – vlad@vormingplus.be - Jos Gyssels en Yves Van Reusel

logos