streekinfo

 

Regionaal Landschap Vlaamse Ardennen

 

Situering

De Vlaamse Ardennen liggen in het zuiden van de provincie Oost-Vlaanderen. Het landschap dat voor het eerst door Omer Wattez - auteur en wandelliefhebber (1857-1935) - als Vlaamse Ardennen werd betiteld kreeg nooit een duidelijke begrenzing. Nu omvat het Regionaal Landschap Vlaamse Ardennen zestien gemeenten: Brakel, Gavere, Geraardsbergen, Herzele, Horebeke, Kluisbergen, Kruishoutem, Lierde, Maarkedal, Oudenaarde, Ronse, Sint-Lievens-Houtem, Wortegem-Petegem, Zingem, Zottegem en Zwalm. Door de fusies van deze gemeenten stemt deze afbakening niet volledig meer overeen met de landschappelijk heuvelige streek, die meestal bedoeld wordt. De totale oppervlakte van het werkingsgebied van RLVA bedraagt 66707ha of 667 km².

regionaal landschap vlaamse ardennen

Natuur en Landschap

Het heuvelend en glooiend landschap in de Vlaamse Ardennen is het gevolg van een geologisch proces. Het resultaat is een steeds variërend landschap, dat aan de oorsprong ligt van een waaier aan biotopen :

In de Vlaamse Ardennen vind je dan ook heel wat natuurgebieden. De bekendste zijn het Brakelbos en het Kluisbos .
Maar verspreid in het landschap liggen nog heel wat natuurreservaten die een bezoek meer dan waard zijn:

Als je als natuurliefhebber in de Vlaamse Ardennen rondloopt krijg je algauw de indruk dat de plantenwereld hier wel heel bijzonder en rijk is. En wat meer is: de plantjes die in de literatuur als 'Vlaamse Ardennen flora' vermeld worden kom je wel degelijk tegen op wandelingen ! Dat ze er staan is natuurlijk gelinkt aan de geologie en de geomorfologie van de streek. De diverse bodems, de vele bronnen, de steile hellingen die betreding ontraden geven bepaalde planten groeigelegenheid die ze elders in Vlaanderen niet zo gauw vinden. Maar ook al zijn de omstandigheden uitzonderlijk, ze zijn zeker niet uniek ; ook de Brabantse leemstreek, het West-Vlaamse Heuvelland en bepaalde streken in Wallonië herbergen planten van die 'Vlaamse Ardennen flora'. Er zijn slechts drie soorten waarvan het verspreidingsgebeid in België zich grotendeels beperkt tot de Vlaamse Ardennen : Donkere ooievaarsbek, Paarse schubwortel en Gevlekt longkruid. Maar tevens zijn dit drie soorten die het zwaartepunt van hun verspreiding elders in Europa hebben, en hier hoogstwaarschijnlijk door menselijk toedoen beland zijn.

Verbonden aan de onverstoorde hoekjes met hun typische flora, vind je in Vlaamse Ardennen ook heel wat dieren die elders in Vlaanderen zeldzaam geworden zijn. Bronlibel en Vuursalamander zijn wellicht de meest opvallende. Heel wat geschikte biotopen zijn in de loop van de twintigste eeuw verdwenen. Heel wat soorten zijn dan ook achteruitgegaan of zelfs helemaal uit de streek verdwenen. Andere, zoals de Vos, de Steenmarter en de Ree, zijn terug van weggeweest. Er zijn ook nieuwe soorten opgedoken die hier voorheen niet te zien waren. Sommige hiervan door de mens geïntroduceerd (o.a. Muskusrat), andere spontaan opgedoken (Turkse tortel, Zwart roodstaart en jawel, een icoon van de Vlaamse Ardennen: de Grote gele kwikstaart). Heel wat dieren, zoals bijvoorbeeld de Steenuil, komen elders in Vlaanderen ook wel voor, maar lang niet zo frequent als dat hier het geval is. Dit hangt natuurlijk samen met het al bij al nog vaak kleinschalig landschap.

Wandelen, fietsen en logies in de Vlaamse Ardennen

De Vlaamse Ardennen: bij uitstek geschikt om te wandelen of te fietsen en ondertussen de streek beter te leren kennen.